De reis van Viognier in de VS.

Een volle witte wijn boordevol aroma’s van perzik, mandarijn en kamperfoelie: Viognier is een heerlijke druivensoort uit Zuid-Frankrijk. Na bijna te zijn uitgestorven, maakte Viognier de afgelopen 50 jaar een indrukwekkende comeback, vooral in zijn nieuwe thuisbasis: de VS. Onze vaste historicus, Jacqueline Coleman van History and Wine, vertelt het verhaal van hoe deze druif aan de rand van uitsterven ontsnapte en uitgroeide tot een heerlijke wijn om van te genieten.

Voor een druif die in de jaren 60 op een bepaald moment bijna volledig was uitgestorven, op een paar hectare aanplant in de noordelijke Rhônevallei na, heeft Viognier een opmerkelijke terugkeer gemaakt, vooral in de Verenigde Staten waar de druif nog relatief nieuw is. Viognier is een uiterst aromatische witte druif die kan worden gemaakt tot een prachtige, volle droge wijn, of juist tot iets veel zoeters als geliefde dessertwijn. De wijn kan soepel en verleidelijk zijn, maar ook houtrijping krijgen en zich meten met een krachtige Chardonnay. Die veelzijdigheid heeft de druif tot een belangrijke variëteit gemaakt in de Rhônevallei in Frankrijk, maar de moeilijkheidsgraad in de wijngaard heeft er ook voor gezorgd dat hij wereldwijd minder vaak als monocépage wordt geproduceerd. In de Verenigde Staten komen enkele van de beste flessen Viognier uit twee regio’s aan twee heel verschillende kusten. Om de reis van Viognier in de VS te begrijpen, moeten we naar Centraal-Californië en de staat Virginia kijken.

Viognier uit Centraal-Californië

In de jaren 80 werd er bewust geprobeerd de verdwijnende Viognier-druif nieuw leven in te blazen door haar aan te planten in regio’s ver van de noordelijke Rhône. Dat gebeurde onder meer in de Edna Valley in Australië, Zuid-Afrika, Nieuw-Zeeland en natuurlijk in enkele delen van Californië in de VS. Inmiddels staat er in heel Californië 3.000 hectare Viognier aangeplant, meer dan alle andere witte Rhône-variëteiten in de staat samen, en 10 keer meer dan Roussanne en Grenache Blanc. Eén wijnhuis in het bijzonder heeft een rijke geschiedenis met het verbouwen van Viognier in Californië.

Misschien wel dé pionier op het gebied van Rhône-stijl wijnhuizen in de VS is Tablas Creek Winery, gevestigd in Paso Robles in Centraal-Californië. Opgericht door de familie Perrin van Château de Beaucastel en Robert Haas van Vineyard Brands, loopt Tablas Creek sinds de oprichting voorop in het maken van premium Rhône-stijl wijnen in Californië, waaronder zowel cépagewijnen als blends van Viognier.

Viognier was een van de oorspronkelijke wijnstokken die Tablas Creek in 1989 importeerde, en het perceel dat ze in 1992 aanplantten is mogelijk een van de oudste in Californië die nog steeds produceert. Eigenaar en wijnmaker Jason Haas en zijn team hebben zojuist de 2018 Viognier , waardoor dit pas de vijfde keer in de laatste zeven oogstjaren is dat het wijnhuis een monocépage Viognier heeft gemaakt, vooral omdat deze grillige druif niet elk jaar optimaal groeit en daardoor soms een minder sterke cépagewijn oplevert. Meestal ligt de productie slechts tussen de 200 en 400 kisten per jaar, maar Viognier is ook de belangrijkste druif in een paar van de iconische blends van Tablas Creek. In de Cotes de Tablas Blanc brengt Haas Viogniers neiging tot overdaad in balans met de elegantie en het lage alcoholgehalte van Marsanne, de frisheid van Grenache Blanc en de structuur van Roussanne. Hij gebruikt de druif ook als tweede druif in hun Patelin de Tablas Blanc, waar haar weelderigheid perfect samengaat met de citrusachtige levendigheid van Grenache Blanc.

Viognier in Virginia

Viognierstokken werden in de jaren 80 voor het eerst in Virginia aangeplant door Dennis Horton, die ontdekte dat warmteminnende druiven met dikkere schillen en lossere trossen, zoals Viognier, goed gedijen in het vochtigere klimaat van de regio. Viognier stond elders in het land al aangeplant in Californië en hoewel de druif in de jaren 60 nog maar net was hersteld van haar bijna-uitsterven, groeiden het momentum en de belangstelling voor haar geparfumeerde wijnen snel. Horton was een pionier in de staat Virginia, die Viognier iets meer dan 20 jaar later, in 2011, uitriep tot officiële staatsdruif.

Wijnmaker en wijngaardmanager Andy Reagan maakt nu wijn bij Philip Carter Winery in Hume, Virginia, maar hij maakt al sinds 1999 Viognier in verschillende oostelijke staten. Zijn eerste oogstjaar was bij Benmarl Vineyards in de staat New York, in een tijd dat eigenlijk niemand veel over de druif wist, laat staan hoe je de naam uitsprak. De stokken die hij toen gebruikte kwamen uit Lodi, Californië, maar de wijn werd gemaakt aan de oostkust. Hij had mentoren in de sector die hem hielpen het beste uit de druif te halen, en daarna maakte hij enkele van de beste jaargangen bij verschillende wijnhuizen in Virginia, zoals Chrysalis Vineyards in Middleburg, Virginia, en Jefferson Vineyards in Charlottesville. Hij bouwde een groot deel van zijn reputatie op als dé Viognier-man en won medailles en prijzen voor zijn productie van deze cépage. Hij bracht zelfs enige tijd door met wijn maken op Viogniers geboortegrond in Virginia bij Horton Vineyards. Als iemand Virginia Viognier kent, dan is het Reagan.

Volgens Reagan staat Viognier in Virginia precies op de juiste plek. Deze druif staat erom bekend in sommige regio’s lastig rijp te worden, omdat hij een lang, warm groeiseizoen nodig heeft, terwijl hij in veel warmere klimaten juist overrijp kan worden en te veel alcohol kan ontwikkelen. In Virginia zorgen de omstandigheden er echter voor dat de druif zijn fruitige aroma’s volledig en mooi in balans kan ontwikkelen. Hoewel hij Viognier vaak graag blendt met Pinot Gris, Riesling en Petit Manseng, zegt Reagan dat zijn favoriete jaargangen van een cépage-Viognier 2004 bij Chrysalis en 2007 bij Jefferson Vineyards waren. Let nu op zijn Viognier bij Philip Carter, nog een belangrijke wijnmakerij in Virginia met een rijke geschiedenis in de wijnwereld.

We kunnen waarderen dat deze underdog uit de Rhône uit de jaren 60, die bijna was uitgestorven, heeft standgehouden en is uitgegroeid tot een vaste waarde in de Amerikaanse wijnbouw in grote wijnregio’s aan beide kusten. Met wijnmakers als Jason Haas en Andy Reagan die vooroplopen in de productie van Viognier, kunnen liefhebbers van deze druif vanwege zijn geurende aroma’s en sappige, volle, zachtere karakter met een gerust hart weten dat hij blijft. Zeggen dat Viognier een comeback heeft gemaakt, is nog zacht uitgedrukt, maar het is terecht om te vinden dat de druif nog een weg te gaan heeft voordat hij consequent de plek krijgt die hij verdient op wijnkaarten door het hele land.

Heb je Viognier al geprobeerd en heb je een persoonlijke favoriet? Deel het met ons op social media met @Coravin en @HistoryandWine!