Kroatië, bekend om zijn prachtige kuststeden en ruige, rotsachtige bergnatuurparken, telt vier grote wijnregio’s en honderden druivenrassen. Kun je het je niet goed voorstellen? Kroatië ligt op het kruispunt van Centraal- en Zuidoost-Europa aan de Adriatische Zee. Het grenst aan Slovenië, Hongarije, Servië, Montenegro en Bosnië in het zuiden, en deelt daarnaast een zeegrens met Italië. De Kroatische stad Dubrovnik was de belangrijkste filmlocatie voor King’s Landing – een fictieve stad in de televisieserie Game of Thrones waar de Iron Throne en de Red Keep zich bevinden.
Wijnregio’s van Kroatië
Nu we ons helemaal in dit magische land wanen, laten we het hebben over de wijnregio’s. Kroatië kent vier grote wijnregio’s:
Dalmatië
Istrië en Kvarner
Kroatische Hooglanden
Slavonië en de Donau
Elke regio produceert een mix van witte en rode wijnen – daar duiken we hieronder verder in. En hoewel Kroatië niet in de top 20 van wijnproducerende landen staat, komt het uit op ongeveer plek 22 met bijna 170 miljoen liter per jaar (Bron: Wine Folly, 2015). Ter vergelijking: Italië produceerde in 2015 bijna 5 miljard liter (1,3 miljoen gallon). Hoe dan ook, dat is heel veel wijn.
Dalmatië
Kroatische wijn uit Dalmatië is heel uitgesproken dankzij het unieke klimaat en terrein van de regio. De opvallendste witte wijnen zijn volgens onze vrienden van Croatian Premium Wine Pošip en Dubrovačka Malvazija. Pošip, dat oorspronkelijk van het eiland Korcula komt, wordt nu in heel Dalmatië aangeplant. Pošip past met zijn frisse, citrusachtige karakter perfect bij de heerlijke kustgerechten van Dalmatië – denk aan oesters, octopus, risotto met zeevruchten, in zout gemarineerde ansjovis of groene tagliatelle met garnalen. Dubrovačka Malvazija, anders dan de Istrische Malvazija, combineert dankzij zijn frisse smaak en mineraliteit ook mooi met vergelijkbare gerechten.
De rode wijnen uit Dalmatië zijn onder andere Babić, Plavac Mali en Zinfandel. Babić wordt vooral verbouwd in het noordelijke deel van Dalmatië, terwijl Plavac Mali en Zinfandel beide in Zuid-Dalmatië en op de eilanden groeien. Als we inzoomen op Zinfandel: de Zinfandel uit Californië is genetisch dezelfde druivenstok als Primitivo in Puglia (Zuid-Italië) en Crljenak Kastelanksi in Kroatië, wat Kroatië tot zijn oorsprong maakt.
Plavac Mali is een inheemse rode druivensoort, waarvan Zinfandel een van de ouders is. Het is de meest aangeplante blauwe druif in Kroatië en de bekendste appellaties zijn onder meer Dingač, Postup en Mili op het schiereiland Pelješac, Komarna in de provincie Neretva, Ivan Dolac op het eiland Hvar en Murvica op het eiland Brač. “Dit zijn extreme locaties met steile hellingen waar de druiven drievoudige zoninstraling krijgen – direct van de zon, via weerspiegeling van de zee en vanaf de stenige bodem,” aldus Siniša Lasan, drievoudig Kroatisch nationaal sommelierkampioen, wijnjurylid voor Decanter en hoofdsommelier van Rixos Libertas Hotel in Dubrovnik.
“Daardoor bouwen Plavac Mali-druiven veel suiker op, wat resulteert in zeer rijke en volle wijnen. Typische tonen van Plavac Mali zijn zeer rijp, jamachtig gedroogd fruit zoals zure kers, pruimen, gedroogde pruimen, rozijnen, vijgen en johannesbrood, met een terroirgedreven toets van mediterrane kruiden. De wijn rijpt vaak op eikenhouten vaten, wat aroma’s toevoegt van vanille, zoete specerijen zoals kaneel en kruidnagel, cacao en mokka. Gerijpte Plavac Mali laat aroma’s zien van leer en tabak en heeft een hartige kwaliteit met een lange afdronk. Het is een krachtige rode wijn met een stevige tanninestructuur en een verwarmend alcoholgevoel. Je drinkt hem het best op 16°-18°C bij rood vlees en wild.”
Istrië en Kvarner
Als je een reis naar Kroatië plant, dan moet de noordwestelijke regio Istrië de volgende stop op je roadtrip zijn. Istrië staat bekend om witte wijnen zoals Istarska Malvazija en Žlahtina, en rode zoals Teran en Sansigot. Op culinair gebied schittert de truffel in Istrië en kun je, net als in de zuidelijke regio Dalmatië, veel vis- en schaaldiergerechten verwachten, naast luchtgedroogde ham (pršut), zoete fritule (deegballetjes) en hartige vleesgerechten. Breng je wat tijd door in deze regio, dan krijg je misschien het gevoel dat je eigenlijk in het naburige Italië bent. In de afgelopen paar honderd jaar wisselde Istrië namelijk regelmatig van heerser – het maakte een tijd deel uit van het Oostenrijks-Hongaarse rijk voordat het tussen de twee Wereldoorlogen onderdeel werd van Italië, waarna het weer terugkeerde naar zijn Slavische familie. Toch hoor je op de pleinen afwisselend zowel Italiaans als Kroatisch.
“De bekendste witte wijn uit deze regio, Istarska Malvazija, is een lichte en frisse witte wijn die het best gekoeld en bij seafood wordt geserveerd,” zegt Mirena Bagur, medeoprichter van Croatian Premium Wine Imports. “Bij rode wijnen uit Istrië denkt men altijd eerst aan Teran. Het is een relatief lichte rode wijn die fris en kruidig kan zijn, vooral als hij in kustwijngaarden groeit, of mediumvol en krachtiger als hij landinwaarts op grotere hoogte wordt verbouwd. Zowel Malvazija als Teran combineren uitstekend met vlees en pasta’s, vooral met truffels uit deze streek.”
Kroatische Hooglanden
De volgende halte op onze grote rondreis door Kroatië zijn de Kroatische Hooglanden in het noorden van het land. Deze wijnstreek staat bekend om een droge, lichte en levendige witte wijn genaamd Pušipel. De wijn heeft kruidige tonen en een geelgroene kleur. Op culinair vlak raden onze experts van Croatian Premium Wine aan om Pušipel te combineren met vis, wit vlees, risotto en pasta met lichte sauzen op basis van kaas.
De meest voorkomende rode wijnen uit de Kroatische Hooglanden zijn Pinot Noir en Portugizec. “Er zijn allerlei Amerikaanse gerechten die goed passen bij rode wijnen uit de Kroatische Hooglanden, zoals de Cajun- en Creoolse keuken – denk aan jambalaya, shrimp and grits en gumbo,” zegt Lauren Mowery, Contributing Travel Editor van Wine Enthusiast. “De rijpe rode fruittonen, hints van kruiden en een vleugje zwarte peper in een rode wijn als Blauer Portugieser kunnen goed op tegen de rijke en hartige kruidigheid van deze gerechten, terwijl ze in de afdronk voor een golf van frisheid zorgen.” Mowery, op Instagram bekend als @ChasingtheVine, heeft de wijnregio’s van Kroatië van noord tot zuid verkend.
Slavonië en de Donau
De laatste Kroatische wijnregio op onze reis door het land is Slavonië en de Donau – in het noordoosten van Kroatië. Anders dan de kustregio’s Istrië en Dalmatië wordt deze regio gekenmerkt door een koel continentaal klimaat, glooiende heuvels, uitgestrekte vlaktes en vruchtbare rivierbekkens.
Een van de bijzondere witte wijnen uit dit deel van de wereld is Graševina – een droge, strogele wijn met een grassig aroma en levendige zuren. “Deze druivensoort is vaker bekend onder de Oostenrijkse naam Welschriesling,” zegt Dr. Matthew Horkey, medeoprichter van Exotic Wine Travel en coauteur van Cracking Croatian Wine: A Visitor-Friendly Guide. Hij voegt daaraan toe: “Graševina is een echte alleskunner die wordt gebruikt voor alles van mousserende en droge tot zoete wijnen.”
De beste rode wijnen in deze regio worden gemaakt van Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc en Syrah. Er zijn ook prachtige rode wijnen van Frankovka (Blaufränkisch), Zweigelt en Pinot Noir. De rode wijnen zijn meestal soepel en fruitig. Dankzij het echt continentale klimaat en het lange rijpingsseizoen blijven de alcoholpercentages bescheiden.