Hoor je dat geluid in de verte? Het zijn niet de heuvels die bruisen van muziek – het zijn de wijngaarden! Altijd op zoek naar het nieuwste in de wijnwereld spreekt onze Coravin Correspondent Jacqueline Coleman of History and Wine met wijnmaker Aurelio Montes Jr. van Montes Wines in Chili om te ontdekken hoe muzikale trillingen helpen om wijn van betere kwaliteit te krijgen terwijl die rijpt.
Wijn maken is zowel kunst als wetenschap. Het proces waarbij druiven worden omgezet in een fles wijn waar zoveel mensen over de hele wereld van kunnen genieten, zit vol wetenschappelijke formules en reacties, maar vraagt ook om creativiteit en het palet van een kunstenaar. Wijnmakers kunnen chemici, ingenieurs, boeren en wetenschappers zijn, maar ook filosofen, creatievelingen en magiërs. Hoewel elke wijnmaker zijn of haar eigen unieke methode heeft om de perfecte fles wijn te creëren, zijn er onderdelen van het proces die om precisie vragen, en andere momenten waarop de maker moet vertrouwen op gevoel en intuïtie.
Misschien is een van de meest mysterieuze methoden om wijn te maken wel het gebruik van muziek in het proces. Sommigen beweren dat muziek de wijn verbetert, omdat de geluidstrillingen de uitwisseling van zuurstof in en uit de wijnvaten kunnen bevorderen terwijl de wijn rust. Anderen zien wijnstokken als levende organismen die de rustgevende klanken van klassieke componisten waarderen, wat hun natuurlijke balans tijdens de groei versterkt. Buiten de wijngaard en de kelders kunnen consumenten een glas wijn ook heel anders ervaren terwijl ze naar verschillende soorten muziek luisteren. Hoe dan ook, er valt zeker iets te zeggen over de mysterieuze rol van muziek bij het maken van wijn en het genieten ervan.
Een wijnhuis dat muziek inzet bij het maken van wijn is Montes Wines in Chili. Wijnmaker Aurelio Montes Jr. legt in meer detail uit waarom en hoe Montes muzikale trillingen gebruikt om de kwaliteit van hun wijnen te verbeteren.
Zijn er bepaalde wijnen waarbij Montes muziek gebruikt tijdens het wijnmaakproces?
AM: Bij Montes richten we al onze inspanningen en aandacht op het maken van de beste Chileense wijnen van de hoogste kwaliteit. De wijnen die in onze eikenhouten vaten in Apalta rijpen met Gregoriaanse gezangen, zijn onze iconen. Montes Folly, Montes Alpha M, Purple Angel en ons supericoon Montes Taita. Alleen bij deze wijnen wordt muziek gebruikt als onderdeel van het rijpingsproces, om de best mogelijke kwaliteit na te streven.
Hoe beïnvloedt muziek de wijnen?
AM: De muziek helpt de wijn via trillingen om tijdens de rijping in het vat een betere kwaliteit te bereiken. Afhankelijk van de gebruikte muziek kunnen de trillingen de wijn positief of negatief beïnvloeden, dus veel hangt af van de persoon of wijngaard die deze methode gebruikt. Bij Montes gebruiken we 365 dagen per jaar, 24 uur per dag Gregoriaanse gezangen. Met deze methode ondersteunen we niet alleen de rijping van de wijnen, maar creëren we ook een plek van rust en harmonie.
Wanneer begon Montes voor het eerst muziek in de kelders te gebruiken?
AM : Sinds 2004, toen de kelders samen met de wijnmakerij in Apalta werden gebouwd. We ontdekten dat muziek de kwaliteit van wijn positief kan beïnvloeden via een proces van vibraties.
Welk type muziek wordt gebruikt?
AM: De Gregoriaanse gezangen van The Monks of Glenstal Abbey, het volledige album Calming the Storm, 24 uur per dag, 365 dagen per jaar.
Was er een inspiratie om muziek te gebruiken?
AM: Onze filosofie als bedrijf is om altijd naar excellentie te streven en pioniers te zijn in nieuwe technieken om de kwaliteit van onze wijnen te verbeteren. We zien dat terug in de filosofie van Feng Shui en muziek. Met deze methoden kun je onze wijnen beter laten rijpen en zo een hogere kwaliteit bereiken.
Zijn er wetenschappelijke artikelen/bewijzen waarnaar verwezen kan worden over het gebruik van muziek tijdens het rijpingsproces?
AM: Er werd in samenwerking met de Heriot-Watt University in Engeland een studie uitgevoerd, “Wine and Music: The effect of background music on the taste of wine”, om wetenschappelijk onderbouwde resultaten te verkrijgen dat muziek een positieve invloed heeft op de rijping van wijn.
Welk type muziek is het beste en waarom?
AM: De beste muziek om de hoogste kwaliteit uit elke wijn te halen, is Gregoriaanse zang. Deze vraag is interessant, omdat muziek uit verschillende genres anders wordt ervaren afhankelijk van de wijn die je drinkt. Als je naar rock luistert terwijl je cabernet sauvignon drinkt, kun je 60% meer smaken ervaren dan wanneer je geen muziek zou luisteren. Deze resultaten kwamen voort uit het wetenschappelijke onderzoek van Montes-wijnen en de Heriot-Watt University (1).
Wat zou je willen dat consumenten weten over de techniek om muziek in de kelders te gebruiken?
AM: Dat muziek niet alleen dient als een melodie die ons leven opvrolijkt, maar ook als een instrument dat invloed heeft op alles om ons heen. We willen benadrukken dat deze vibraties op een positieve manier beïnvloeden hoe wijn wordt waargenomen, en hoe muziek helpt om onder de juiste omstandigheden het beste uit elke wijn te halen.
Zijn er interessante anekdotes die je zou willen delen over de muziek in de kelders?
AM: Het Berliner Philharmoniker bezocht de wijngaard in Apalta, en zodra ze de kelders binnenkwamen, voelden ze zich zo geïnspireerd door de Gregoriaanse gezangen dat ze vroegen of ze daar muziek mochten spelen. Ze gingen terug naar de bus om hun instrumenten te halen en gaven een werkelijk ongelooflijk optreden. Ze vertelden dat ze geïnspireerd waren door de engelen van Montes.
Andere wijnhuizen die muziek gebruiken bij het wijnmaken
Fatalone Organic Wines
Natuurlijk is Montes niet het enige wijnhuis dat deze techniek met muziek in de kelder gebruikt. Pasquale Petrera, eigenaar en wijnmaker van Fatalone Wines in Puglia, Italië, gebruikt ook muziek om de perfecte Primitivo te creëren. Zijn toepassing van muziektherapie is gericht op de rijping van hun Gioia del Colle DOC Primitivo Riserva in Slavonische eikenhouten vaten, en is gebaseerd op drie hoofdredenen.
Pasquale zegt dat ze de mechanische energie van de geluidsgolven benutten om microtrillingen op het oppervlak van de vaten te creëren, zodat de uitwisseling van zuurstof in en uit het vat verbetert. Primitivo is erg gevoelig voor het micro-oxygenatieproces en kan daardoor een breed scala aan complexe tertiaire tonen ontwikkelen, waarbij muziek kan helpen om nog meer complexiteit te creëren. Daarnaast kunnen de trillingen de wijn helpen zich verder te verfijnen via een soort micro-roerproces.
Tot slot geeft Pasquale toe dat de muziektherapie ook zorgt voor een harmonieuze werkomgeving die prettig is voor iedereen die in de kelder werkt, wat helpt om de tevredenheid van medewerkers hoog te houden.
Champagne Apollonis
In de Champagnestreek laat producent Michel Loriot van Champagne Apollonis klassieke muziek klinken voor zijn flessen terwijl ze op hun gist rijpen, en hij speelt ook muziek in de wijngaarden om de natuurlijke weerstand van de wijnstokken te versterken. Loriot ontwikkelde zijn liefde voor muziek via zijn overgrootvader, grootvader en vader, die lid waren van een dorpsband. Het familiebedrijf draaide al generaties lang om wijnmaken in plaats van muziek, maar dat betekende niet dat Loriot de muziek achter zich liet. Klassieke ensembles vormen nog altijd een belangrijk deel van zijn leven en zijn werk, ook al heeft hij zelf nooit een instrument bespeeld.
In plaats daarvan ontdekte Loriot in Zwitserland het proces van het gebruik van muziek in de kelders. Daar ontmoette hij een producent die klassieke muziek gebruikte voor het rijpen van wijnen. Na die ervaring verdiepte hij zich verder in de details van muziek en wijn via Joël Sternheimer, een Franse arts die het effect van trillingen op de omgeving aantoonde. Muziek kan invloed hebben op de gisten, vooral op de eiwitten, aminozuren en autolyse tijdens de vergisting in de flessen, wat kan zorgen voor meer aromatische expressie. Naast de muziek die voor de flessen wordt gespeeld, luistert Michel ook naar muziek wanneer hij in de wijnmakerij werkt. Hij neemt een Bluetooth-speaker mee en luistert naar Charles Aznavour, Julien Clerc, Gilbert Becaud, Michel Delpech, Louis Armstrong, Chet Baker, Amy Mac Donald, Amy Winehouse en Melody Gardot.
De flessen van Apollonis worden ingedeeld op basis van de verschillende niveaus van muzikale trillingen, en de etiketten verwijzen niet alleen naar een van de historische familieleden van de wijnmakersfamilie, maar ook naar het trillingsniveau dat die specifieke cuvée heeft ervaren.
Muziek kan een grote rol spelen in het wijnmaakproces, of je er nu wetenschappelijk of juist emotioneler naar kijkt, zeker bij producenten als deze uit heel verschillende regio's van de wereld. Ken jij nog een andere wijnmaker die muziek gebruikt in het proces van wijnmaken?
Als jij wijnmaker was, welk nummer zou jij dan kiezen als soundtrack van jouw wijnmaakproces? Deel het met ons op social door @HistoryandWine en @coravin op alle kanalen te taggen.
Bronnen:
North, A. C. (2008). Geraadpleegd via Wine & Song: The Effect of Background Music on the Taste of Wine: http://www.wineanorak.com/musicandwine.pdf