Probeer met Thanksgiving een vloeibaar dessert in te schenken

Pompoentaart, appeltaart, pecantaart. Alle drie staan ze meestal na het diner op de Thanksgiving-tafel. Waarom zou je daar geen dessertwijn bij schenken voor deze laatste gang? Onverklaarbaar genoeg slaan de meeste hosts en gasten, ondanks het feestelijke karakter van de dag, de wijn over en gaan ze meteen door naar koffie – en daarna de bank op. Maar als er ooit een goede reden was om een magisch elixer uit ’s werelds meest ondergewaardeerde wijncategorie te openen, dan is Thanksgiving dat moment.

Alsof het de menselijke natuur een spiegel voorhoudt, maakt bijna elke regio van druiven een zoete wijn, maar sommige hebben daarin een sterkere traditie dan andere. Gezien de enorme variatie, van geconcentreerde laat geoogste riesling tot rijke versterkte port, volgt hier een overzicht van de meest voorkomende categorieën dessertwijnen, ingedeeld op productiemethode, met tips voor wijnen om binnen elke categorie te zoeken.

Port, sherry, madeira, marsala, banyuls en Rutherglen Muscat zijn allemaal versterkte wijnen, waarbij de eerste drie wereldwijd het bekendst zijn. Hoewel deze wijnen uit verschillende landen komen en van verschillende druiven worden gemaakt (Portugal, Spanje, Italië, Frankrijk, Australië, enz.), zijn er ook verschillen in het productieproces die de uiteindelijke stijl beïnvloeden. Wat alle versterkte wijn gemeen hebben, is dat er een gedistilleerde drank aan is toegevoegd, meestal brandy. Deze stap verhoogt het alcoholpercentage ten opzichte van een gemiddelde droge, stille wijn met soms slechts één of twee procent, maar afhankelijk van de stijl ook met wel tien procent.

Wijn om te zoeken:

Port: Dow’s Vintage Port. Voor een speciale gelegenheid wil je natuurlijk het beste schenken, en binnen de portcategorie betekent dat: vintage. Deze wijnen worden alleen gemaakt in topjaren en van fruit van de hoogste kwaliteit. Het lastige aan vintage drinken is niet alleen de prijs, maar ook de toegankelijkheid. Veel hebben tientallen jaren rijping nodig voordat de tannines zachter worden en de wijn zijn ideale drinkmoment bereikt. 1977 was een gedeclareerd jaar en bij enkele retailers zijn online nog flessen verkrijgbaar.

Sherry: Lustau Almacenista Oloroso “Pata de Gallina.” De meeste mensen associëren sherry met zoete wijn, met name Harvey’s Bristol Cream. Maar de meeste zijn juist droog. Precies tussen nootachtige, hartige tonen en een subtiele zoetheid in zit deze oloroso van Lustau.

Zoals de naam al aangeeft, wordt wijn van late oogst gemaakt van druiven die langer aan de wijnstok blijven hangen dan bij een normale oogstdatum, zodat de suikers zich concentreren. Er zijn veel regio’s die bekendstaan om deze stijl, vooral in Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk en Hongarije. Wanneer vochtige omstandigheden precies goed zijn, kunnen druiven een vriendelijke schimmel ontwikkelen die botrytis cinerea heet. Deze schimmel staat bekend als “edele rotting” en doorboort de schillen, waardoor water kan verdampen en het sap geconcentreerder wordt. Wijnen met edele rotting hebben opvallende en verleidelijke aroma’s en smaken die vaak doen denken aan abrikozen, perziken en nectarines. Chenin blanc, riesling, sauvignon blanc en furmint zijn de belangrijkste witte druiven die gevoelig zijn voor deze schimmel.

Chateau d’Yquem uit Sauternes in Frankrijk is de beroemdste edelrotwijn ter wereld. Velen hebben er wel van gehoord, maar slechts weinigen hebben hem geproefd gezien het prijskaartje. Door de moeilijkheid om relatief kleine hoeveelheden aangetaste druiven te plukken en de beperkte hoeveelheid wijn die al dat werk oplevert, is het bijna een wonder dat producenten in Sauternes hem nog steeds maken. Deze wijnen zijn echt met liefde gemaakt.

Wijn om te ontdekken:

Late Harvest: Chateau Ste. Michelle Ethos. Je hoeft niet helemaal naar Duitsland om een mooie, aromatische late harvest-wijn te vinden, want de staat Washington is een geweldige bron, aangezien daar de meeste riesling van Amerika wordt geproduceerd. En St. Michelle’s "Ethos" Late Harvest Muscat is een rijke, weelderige wijn met intense aroma’s van abrikoos, perzik en bakspecerijen. Gelaagde, geconcentreerde smaken worden prachtig in balans gehouden door natuurlijke frisheid en een pure, weelderige afdronk.

Edelrotstijl: Château Rieussec, Château Doisy-Daëne, Château Doisy-Védrines. Hoewel d’Yquem de maatstaf is, zijn er veel prachtige producenten uit Sauternes en Barsac die veel makkelijker bij je lokale wijnwinkel te vinden zijn en voor een stuk minder geld, waaronder deze drie.

Traditionele ice wine, of die nu uit Canada, Oostenrijk of Duitsland komt, wordt gemaakt door het fruit aan de wijnstok te laten hangen totdat de temperatuur laag genoeg daalt om de druiven te laten bevriezen en de suikers te concentreren. De omstandigheden om ice wine te maken, in Canada bekend als Icewine en in Duitsland als “eiswein”, komen steeds minder vaak voor, en fruit in de wijngaard laten hangen in de hoop op de juiste omstandigheden is riskant en kostbaar. Maar als het lukt, oogsten plukkers de bevroren druiven en perst de wijnmaker ze daarna langzaam en voorzichtig om ervoor te zorgen dat het bevroren water gescheiden blijft van de suikerrijke most. De mechanische manier om ice wine na te bootsen is via cryoextractie, waarbij druiven op het normale oogstmoment worden geplukt en daarna in koelunits worden ingevroren. Deze methode wordt meestal iced wine genoemd. De resultaten van natuurlijke en beïnvloede methodes kunnen sterk verschillen, en dat zie je terug in de prijs.

Wijn om te ontdekken:

Inniskillin Vidal Icewine: Canada’s beroemdste icewine komt van het Niagara-schiereiland in Ontario, een regio waar het betrouwbaar koud genoeg is om deze stijl te produceren. Hij wordt gemaakt van een druif die Vidal heet, perfect voor noordelijke groeiomstandigheden. De wijn is weelderig en vol tropisch fruit, prachtig in balans met levendige frisheid.

Deze groep omvat de beroemde wijnen Vin Santo del Chianti en Recioto Della Valpolicella, al is het niet moeilijk om overal ter wereld wijnmakers te vinden die met deze stijl experimenteren. De methode die wordt gebruikt om de druivensuikers te concentreren, en daarmee ook de zoetheid van de wijn, is het drogen van het fruit, gedeeltelijk of volledig. Denk aan de intensiteit van een rozijn vergeleken met een druif, dan heb je een goed beeld. De druiven kunnen drogen aan de wijnstok, op een stromat of hangend aan rekken binnenshuis. Omdat verschrompeld fruit van nature minder sap oplevert, worden deze wijnen meestal verkocht in flessen van 375 ml.

Wijn om te ontdekken:

Mullineux Straw Wine: Een prachtig voorbeeld van een jong stel dat veel prijzen wint in Swartland, Zuid-Afrika. Wijnmaker Andrea Mullineux droogt Chenin Blanc-druiven buiten in de schaduw op een mat totdat ze half ingedroogd zijn, waarbij smaak, zuren en suikers zich concentreren tot een intense, geurige vloeibare goudkleurige wijn.